U hebt vast ook een weegschaal in de badkamer staan of om de hoek bij de douche… misschien wel zo’n digitale waarvan u het idee hebt dat die heel nauwkeurig is. Hebt u er wel eens een andere naast gezet? Wel, die geeft gegarandeerd niet dezelfde waarde aan, als u daarop gaat staan. Ja, meten is een moeilijke zaak. Meten is weten, hoor en lees ik vaak, maar dat is natuurlijk onzin. Om een goede meting te doen, die ergens op slaat, heb je juist kennis nodig en ervaring, en die hebben maar weinigen. Nee hoor, meten veréíst weten. Neemt u dat nou maar gewoon van mij aan, want ik heb geen zin om daarover te discussiëren. Zo moet u, als u op zo’n weegschaal gaat staan, wèl enig idee hebben hoeveel u ongeveer weegt, anders hebt u helemaal niet door dat er ergens misschien iets niet in orde is in het geval dat hij twee- of drieduizend kilogram aangeeft. Ja, het is maar een voorbeeld hoor...
Zeker, over sommige dingen denk ik een beetje eenvoudig. Dat geef ik toe. Zo denk ik dat ons zicht op het leven sterk wordt bepaald door de plaats waar wij vandaan komen of waar we wonen in onze lage landen… of waar onze voorouders woonden. Altijd hadden we last van het water en als we er géén last van hadden, moesten we helemáál oppassen, want dan verslapte onze aandacht, en dat was en is levensgevaarlijk. In de wateren is het onheil. Daar huist (in bijbelse termen gesproken) de leviathan: het waterondier dat ons bedreigt. Waar onze voorouders dicht bij het watergevaar zaten, was hun levensinstelling en hun geloof ànders dan waar dat niet zo was en waar de gevolgen van overstromingen niet zo direct werden ondervonden. En wij, nakomelingen, hebben die geestesgesteldheid van hen geërfd. Ga maar na: gebieden langs de Zuiderzee, langs de grote rivieren, de Zuid-Hollandse en Brabantse Biesbos, de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. Ons geloof is in die streken ‘zwaarder’ en dat geldt ook voor de gebieden waar we een grote kans hadden of hebben om weg te zakken in een zompige, moerassige ondergrond. Wij hebben de rampen en de verwachting daarvan in de genen zitten, en wij zijn in principe niet zo geneigd om er daar een erg vrolijk geloof op na te houden…
Hebt u ook wel eens het gevoel dat u door een ànder gewogen wordt en dat die ander u op waarde schat zonder van te voren al enig inzicht te hebben in uw gewicht? Ja hè, dat herkent u vast wel. In zaken van levensovertuiging en geloof hebben we de neiging om het geloof van een ander te taxeren, te kijken wat het waard is en te bepalen of het wel zwaar genoeg is. Meestal gaat dat zonder al te nauwkeurig te luisteren naar die ander en erover te praten. Ik heb de indruk dat wij Nederlanders die slechte eigenschap wel in bijzondere mate hebben, want er zijn niet voor niets zoveel kerkelijke en politieke groeperingen in ons land. Zelfs zij die zeggen geen geloof meer te hebben, hebben die rare karaktertrek. Wij houden er om één of andere reden van om anderen te oordelen, en ook om die anderen een oordeel aan te praten. Als je niet zus of als je niet zo... dàn… En wij doen dat ook bij onszelf… Dat is niet wat Jezus ons voorhoudt… helemaal niet! Oordeel niet, zegt hij, want met de maat waarmee jij meet, zal jou de maat genomen worden. We doen het dus eigenlijk allemaal zelf en het is logisch dat we dreigen weg te zakken, als we zo zwaar zijn…
Ach, wij… met onze maatvoering… Geloof is niet zwaar of licht, en overtuigingen hebben geen gewicht. Wanneer leren we nou eens wat minder ‘gewichtig’ te doen. Dat zou een stuk schelen, dan hebben we tenminste tijd voor belangrijker dingen. Ja toch…?