... doe dat ook een ander niet! Dat is al een oude regel die wij er in Nederland op na houden voor de omgang van mensen met elkaar. Die hebben we natuurlijk uit de bijbel. Nou ja, het echte bijbelse woord is eigenlijk een beetje anders (Mattheüs 7:12 en Lucas 6:31), lees die teksten er maar eens op na. De inhoud is in ons dagelijks taalgebruik negatief geworden in plaats van positief. Zulke teksten hebben de neiging àl te snel te worden gelezen, want wij hebben zo’n haast.
Alles moet snel, goedkoop en dus automatisch, zelfs vertaalwerk. Dat kun je zien aan bijvoorbeeld de gebruiksaanwijzing van apparaten. Het valt niet mee om een telefoon of een nieuwe televisie in te stellen en te laten doen wat je wilt. Wat zegt u? Al die knopjes en schermpjes!? Ja, die bediening is maar lastig, ik ben ook geen twintig meer. Voor het omgaan met dat spul heb je kinderen nodig, maar die moeten dan wèl in de buurt wonen, anders heb je er niets aan. Die jeugd vormt een levensvoorwaarde in de huidige maatschappij, kinderen drukken volautomatisch op de juiste knopjes. Geen idee hoe dat eigenlijk komt, maar ik vermoed doordat ze van hun geboorte af aan op knopjes drukken, en mijn eigen al vrij bejaarde ‘denkraam’ is daarvoor niet toegerust. Zo kan ik een nieuw apparaat meestal niet aan de praat krijgen. Ik weet niet wat ik het eerst moet doen, bovendien gebeurt er altijd iets anders dan ik wil. Wat bedoelt u ‘gebruiksaanwijzing’? Die dingen zijn toch niet te lezen?! Die worden automatisch vertaald uit het Chinees of zo.
Natuurlijk gaat het bij het omgaan met mensen heel anders; daarbij gaat niets automatisch! Nee, iedereen met wie je begint om te gaan, moet je eerst helemaal zelf ‘lezen’ en dat valt niet mee. De meeste mensen zijn onleesbaar en wat vervelender is: ze láten zich vaak ook niet lezen, ze hullen zich bij voorkeur in een soort waas.
Nog niet lang geleden kregen wij een fikse financiële crisis en die duurt nog voort en gaat gepaard met een politieke crisis! Een afschuwelijke tijd, zeggen veel mensen. En het is zo wazig wat er allemaal precies gebeurt, maar al die ellende daaromheen is toch vreselijk? En je ziet het allemaal op de televisie: ontslagen, demonstraties, onlusten, onveiligheid, angst, rellen en opstootjes. En dan die aanslagen van extremisten...! Gelukkig dat mijn grootouders dit niet meer hoeven mee te maken. Die leefden nog met het idee van recht en orde en een patrouillerende politieman op straat. Als die eens zouden weten hoe het tegenwoordig toegaat in de wereld...
Gebruiksaanwijzing? Niemand heeft de sleutel hoe je met al die verschillende groepen mensen in onze samenleving moet omgaan. Er is geen handleiding, zelfs geen slechte…! Nee, er gaat niets vanzelf. Hoe meer er automatisch gaat, des te langer het lijkt te duren; probeert u maar eens een bedrijf te bellen. Wilt u dit: kies zus, wilt u dat: kies zo; dat is wat je hoort en iedereen praat ook zo snel, waarschijnlijk met het idee dat alles dan vlugger gaat, maar dat is niet zo... het duurt alleen maar langer, want je verstaat de helft niet en alles moet worden herhaald. Voor àlles moeten mensen zoals u en ik zich inspannen. Als iedereen nu eens gewoon die joods-christelijke (en ook islamitische) regel, zoals die echt luidt, toepaste:
‘wat gij wilt dat u geschiedt, doe dat aan een ander’ of om het met de bijbelvertaling in gewone taal te zeggen ‘behandel anderen net zoals je zelf behandeld wilt worden’.
Dàt zou mooi zijn ...!