Geweldig boek, die concordantie. Dat is dat boek waarin alle woorden van de bijbel alfabetisch zijn opgesomd, met vermelding van de plaats waar het voorkomt. Overeenstemming betekent ‘concordantie’ eigenlijk. Ik heb van de NBG-vertaling zo’n dikke pil. Niet spannend hoor, dat boek... nee. Je gaat er niet eens lekker in zitten lezen. Het is geen boeiend verhaal of zo: geen verrassende plot en geen slot. Soms raadpleeg ik het boekwerk nog. Het is wèl verouderd, maar gelukkig is de hele nieuwe bijbelvertaling digitaal beschikbaar. Zo’n concordantie, als boek, is niet meer nodig.
Eén dezer dagen heb ik toch nog een woord opgezocht in de oude concordantie, en wel het woord ‘oorlog’. Dat woord komt in de bijbel nauwelijks voor, ontdekte ik. Eigenlijk vreemd, want oorlog is toch een door alle eeuwen heen veel voorkomende menselijke activiteit, en de bijbel is toch vol van oorlog? Oorlogen en geruchten van oorlogen: waar staat dat ook weer?
Het woord ‘strijd’ scoort als bijbels woord veel beter dan oorlog. Dat zou wel eens kunnen komen omdat strijd meer iets persoonlijks heeft. ‘Oorlog’ is een heel afstandelijk begrip; je bent daar zelf niet zo bij betrokken, nou ja… behalve als je er middenin zit natuurlijk.
Vroeger was dat echt anders: Toén was er duidelijk onderscheid tussen goed en kwaad, dat ligt tegenwoordig toch wat genuanceerder naar mijn inschatting. In de huidige tijd willen wij eigenlijk geen oorlog voeren, wij laten dat liever over aan ànderen. En die anderen deugen eigenlijk niet omdat ze dat doen, vinden velen… die anderen kúnnen eigenlijk niet deugen, of toch wel? Met die vraag hebben we het allemaal soms erg moeilijk. Is een oorlog ooit te rechtvaardigen?
Oorlog voeren doe je meestal tégen iemand en strijden doe je vóór iets. In mijn beleving wèl tenminste! Bij demonstraties zie je eigenlijk zelden een oproep tot oorlog voeren tégen iemand. Het gaat dan meestal om vechten vóór iets. Een vreemd en merkwaardig taalgebruik, is dat. Ik denk dan altijd: demonstreren en vechten… dat moet toch altijd tégen iemand zijn? Tegen wie of wat gaat het eigenlijk, als je ergens vóór vecht of demonstreert? U begrijpt dat ik nooit zo’n groot demonstrant ben geweest.
De woorden ‘vechten’ en ‘gevecht’ komen trouwens ook niet veel voor in de bijbel. En demonstreren al helemaal niet; dat bestond in de bijbelse tijden nog niet. Wat wèl veel voor komt is het woord ‘recht’, ook in allerlei verbindingen. Het is een belangrijke opgave voor ons christenen, om recht te doen in deze wereld. Recht doen aan de weduwe en de wees, recht doen aan de arme en recht doen aan de onderdrukte, een eerlijke maat gebruiken en ga zo maar door …
Onze diaconale taak bestaat er toch uit om te proberen een béétje recht te doen, een beetje te proberen recht te buigen wat krom is? En dat beetje is al erg moeilijk.
Is het mogelijk dat het op een gegeven moment een soort diaconale taak is, een dienst aan de ander, om oorlog te voeren? En dat met de huidige technische middelen? Sommigen vinden kennelijk van wel, kijk maar naar de televisie en luister maar naar wat er gezegd wordt. Anderen vinden absoluut van niet. We zijn het helemaal met elkaar oneens en de argumenten vliegen over en weer.
Ik kan het u echt niet vertellen, u moet dat voor uzelf uitmaken. Feit is wel dat die oorlogen en geruchten van oorlogen erg dichtbij komen. Eén ding weet ik zeker: Het gaat erom recht te doen in deze wereld!